Οι Ημέρες Δράσης για την Κατοικία (Housing Action Days) διοργανώνονται σε ετήσια βάση με πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας για το δικαίωμα στη Κατοικία και την Πόλη (European Action Coalition for the Right to Housing and the City), στην οποία συμμετέχουν οργανώσεις από πολλές χώρες της Ευρώπης. Η φετινή εκδήλωση πραγματοποιείται από τις 23 έως τις 29 Μαρτίου 2026. Στην Αθήνα, σωματεία και συλλογικότητες για τη στέγαση καλούν σε συγκέντρωση την Παρασκευή 27/3 στις 18:00, στην κοινότητα κατειλημμένων προσφυγικών της Λεωφ. Αλεξάνδρας.
Με την ευκαιρία των Ημερών Δράσης για την Κατοικία, υπενθυμίζουμε ορισμένα δεδομένα για την κατάσταση της κατοικίας στην Ελλάδα σήμερα:
- Το στεγαστικό απόθεμα είναι παλιό:
- 51% των κατοικιών έχουν χτιστεί πριν το 1980 (ΕΛΣΤΑΤ 2021)
- Οι συνθήκες κατοίκισης δεν είναι καλές:
- 18,7% του πληθυσμού ζουν σε κατοικίες με ανεπαρκή θέρμανση (EU Building Stock Observatory 2022)
- 5,7% του πληθυσμού ζει σε κατοικία με ανεπαρκή φυσικό φωτισμό (EU Building Stock Observatory 2020)
- 12,5% του πληθυσμού ζει σε κατοικία με ανεπαρκές κτιριακό κέλυφος (EU Building Stock Observatory 2020)
- 27% του πληθυσμού ζει σε νοικοκυριά με συνθήκες συνωστισμού, με τον μέσο όρο σε επίπεδο ΕΕ να είναι 16,8% (Eurostat 2024)
- 38.443 άτομα διαμένουν σε μη κανονική κατοικία (ΕΛΣΤΑΤ 2021)
- Τα έξοδα στέγασης είναι υπερβολικά υψηλά:
- 19% του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών ξοδεύεται για την κατοικία, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ (Eurostat 2024)
- 29,1% του πληθυσμού στις ελληνικές πόλεις επιβαρύνεται υπερβολικά από το κόστος στέγασης, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ (Eurostat 2024)
- 42,8% του πληθυσμού έχει χρέη για δάνεια, ενοίκια ή λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, με τον μέσο όρο σε επίπεδο ΕΕ να είναι 9,2% (Eurostat 2024)
- Το στεγαστικό απόθεμα είναι χαμηλής ενεργειακής απόδοσης:
- 50% των κατοικιών για τις οποίες έχει εκδοθεί ΠΕΑ είναι πολύ χαμηλής ενεργειακής απόδοσης (ενεργειακή κατηγορία Ζ και Η) (ΥΠΕΝ 2023)
- Ο βαθμός ανακαίνισης του στεγαστικού αποθέματος είναι χαμηλός:
- 88,0% του πληθυσμού δεν έχει πραγματοποιήσει καμία βελτίωση στην κατοικία τα τελευταία πέντε χρόνια που αφορά στη θερμομόνωση ή στο σύστημα θέρμανσης. Για τον φτωχό πληθυσμό το ποσοστό αυτό είναι 91,2% (ΕΛΣΤΑΤ 2023)
- Η πρόσβαση σε ενέργεια είναι ένα πρόβλημα που επηρεάζει τις στεγαστικές συνθήκες του πληθυσμού:
- 10,4% των κανονικών κατοικιών δεν έχουν θέρμανση (ΕΛΣΤΑΤ 2021)
- Το 41% των κατοικιών στην Ελλάδα δεν έχουν σύστημα ψύξης (ΕΛΣΤΑΤ 2021)
- 19% του πληθυσμού δεν μπορεί να ζεστάνει το σπίτι του, το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των χωρών της ΕΕ (Eurostat 2024)
- Σε έρευνα του 2022, το ένα τρίτο του δείγματος (34%) δήλωσε ότι δεν αισθάνεται άνετα το καλοκαίρι στο σπίτι του (Ινστιτούτο Ν.Πουλαντζά 2022)
- 36,1% του πληθυσμού ανέχεται τη ζέστη για οικονομικούς λόγους (ΕΚΚΕ JustReDi 2025).
- 88% όσων δηλώνουν αδυναμία ικανοποιητικού δροσισμού ή/και θέρμανσης στο σπίτι θεωρεί ότι αυτό επηρεάζει την ποιότητα ζωής τους, 60% ότι επηρεάζει τις κοινωνικές συναναστροφές τους, 37% ότι επηρεάζει την παραγωγικότητα του όταν εργάζεται στο σπίτι και 32,3% ότι επηρεάζει τις μαθησιακές ικανότητες των ίδιων ή των παιδιών τους όταν διαβάζουν στο σπίτι. (ΕΚΚΕ JustReDi 2025)
- Οι κατοικίες είναι ευάλωτες απέναντι στις πολιτικές της πράσινης μετάβασης και στην αύξηση των τιμών της ενέργειας:
- 39,7% των νοικοκυριών έχουν κύρια πηγή θέρμανσης το πετρέλαιο (ΕΛΣΤΑΤ 2021)
- 15,5% των νοικοκυριών έχουν κύρια πηγή θέρμανσης το φυσικό αέριο (ΕΛΣΤΑΤ 2021)
- Μόνο 34,8% των νοικοκυριών έχουν κύρια πηγή ζεστού νερού την ηλιακή ενέργεια (ΕΛΣΤΑΤ 2021)
- Οι κατοικίες είναι ευάλωτες σε καταστροφές από φυσικά φαινόμενα:
- 33,5% των νοικοκυριών κατοικούν σε ισόγεια, υπόγεια ή ημιυπόγεια και άρα είναι δυνητικά ευάλωτα σε πλημμύρες (ΕΚΚΕ ΕΛΣΤΑΤ 2011)
- 70% των κατοικιών έχουν χτιστεί πριν το 1990 και άρα είναι πιθανόν πιο ευάλωτα στους σεισμούς (το 1985 εγκρίθηκε ο νέος αντισεισμικός κανονισμός) (ΕΛΣΤΑΤ 2021)